Ngày 21/4, tại Hà Nội, Bộ KH&CN tổ chức Lễ hưởng ứng Ngày Sáng tạo và Đổi mới sáng tạo thế giới năm 2025 – năm thứ 4 Bộ KH&CN tổ chức hoạt động này. Sự kiện có sự tham dự của Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Mạnh Hùng cùng đại diện các cơ quan, ban, ngành, tổ chức trong nước và quốc tế.

Liên Hợp Quốc chọn ngày 21/4 hằng năm làm Ngày Sáng tạo và Đổi mới sáng tạo thế giới nhằm nâng cao nhận thức về vai trò của sáng tạo và đổi mới trong phát triển kinh tế – xã hội. Chủ đề năm nay là “Đổi mới sáng tạo – Nghĩ khác, Làm khác để tốt hơn”, “Đổi mới sáng tạo toàn dân – Chuyển đổi số toàn diện – Vì cuộc sống tốt đẹp hơn”.

Việt Nam nuôi dưỡng nền văn hóa ĐMST toàn dân

Làm rõ những khác biệt về nội hàm của hai khái niệm “đổi mới” và “sáng tạo”, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho rằng Liên Hợp Quốc nhấn mạnh cả hai nhằm tôn vinh người nghĩ ra ý tưởng và người hiện thực hóa thành những thay đổi trong thực tế. Hai khái niệm không chỉ dành riêng cho giới khoa học, nghiên cứu, mà cho toàn dân, mọi lĩnh vực, mọi quốc gia.

Ngày Sáng tạo và Đổi mới toàn cầu cũng là Ngày Văn hóa ĐMST Việt Nam, tôn vinh ý tưởng của cả những người nông dân hay các em học sinh; khuyến khích tinh thần “dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới” trong toàn xã hội.

“Việt Nam không chỉ phát triển KHCN mà còn nuôi dưỡng một nền văn hóa ĐMST toàn dân. Khơi dậy tinh thần sáng tạo toàn dân trong kỷ nguyên số, mở rộng ĐMST ra ngoài phòng thí nghiệm tới doanh nghiệp, trường học, công sở, cộng đồng và địa phương”, Bộ trưởng phát biểu.

Bộ trưởng cũng chỉ ra, xây dựng văn hóa ĐMST toàn dân là cốt lõi tạo nên thành công của công cuộc đột phá phát triển KHCN, ĐMST và chuyển đổi số mà Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Tô Lâm đã phát động. Xây dựng văn hóa ĐMST phải bắt đầu từ nhà trường, từ phổ thông đến các trường đại học.

Dẫn ví dụ về Phần Lan – một quốc gia đổi mới thầm lặng, người đứng đầu Bộ KH&CN nói đổi mới sáng tạo không cần phải “đao to búa lớn”: “cải tiến nhỏ từ 100 triệu người Việt Nam sẽ không kém gì từ 10.000 nhà khoa học”.

Phong trào toàn dân – trụ cột trong chiến lược ĐMST quốc gia

Theo bà Pauline Tamesis, Điều phối viên Thường trú và các Trưởng đại diện các tổ chức của Liên Hợp Quốc tại Việt Nam, nền kinh tế số Việt Nam đang tăng trưởng nhanh hơn bất kỳ quốc gia nào khác ở Đông Nam Á. Tuy nhiên, vẫn còn những khoảng cách số giữa khu vực nông thôn – thành thị, giữa nam và nữ.

Chia sẻ câu chuyện thực tế của doanh nghiệp, ông Nguyễn Trung Kiên – Tổng Giám đốc CNCTech – cho rằng để triển khai hoạt động ĐMST hiệu quả, cần triển khai quyết liệt từ trên xuống, có nhân sự chuyên trách, tuyên truyền để mọi người trong tổ chức hiểu về ĐMST và có KPI cụ thể để đánh giá.

Ông Võ Xuân Hoài – Phó Giám đốc Trung tâm ĐMST quốc gia (NIC) khẳng định: “Khi đổi mới sáng tạo trở thành bản sắc, Việt Nam sẽ bứt phá trong kỷ nguyên số”, đồng thời kiến nghị tập trung hoàn thiện thể chế, tăng cường khả năng tham gia của khu vực ngoài nhà nước trong phát triển văn hóa ĐMST.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng, phong trào toàn dân phải được xem là trụ cột trong chiến lược phát triển ĐMST quốc gia. Mỗi năm, chúng ta sẽ tổ chức Tuần lễ ĐMST, phát động phong trào “Mỗi người dân một ý tưởng cải tiến, mỗi cán bộ công chức viên chức đổi mới từ việc nhỏ nhất”.